Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 30

Cũng vẫn theo thông lệ, tôi không bình giảng thơ cố thi sĩ Đinh Hùng. Bài thơ “Giọt Máu Sao Trời“ tôi để dành cho các nhà bình thơ có sừng có mỏ ở Việt Nam, và anh viết gì tôi cũng chẳng nhớ, chẳng trích đọan, chỉ biết rằng tôi đọc thơ anh một hai lần và sẳn từ cái linh hồn đó còn vẩn vơ trong vũ trụ, tôi hấp dẫn lại nhờ cảm quan giác quan của mình và sáng tác ra bài: “Nửa Gối Ân Tình“
. Các bạn nên nhớ rằng thời Đinh Hùng lối thơ mới 7 chữ rất thịnh hành, do ảnh hưởng từ dòng thơ Đường Luật có từ hàng nghìn năm rồi. Tôi không muốn mang tiếng nhai lại chữ, nên Đinh Hùng viết 7 chữ thì tôi lục bát, hay song thất lục bát. Nội dung ý nghĩa của hai bài thơ có thể rất khác nhau, chỉ là từ cách nhập thể cộng hưởng linh hồn mà thôi.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Trần Thu Hà Diễn Ngâm Phần 29

Thật là tuyệt vời Thu Hà ngâm hai bài thơ của tôi: “ Anh Là Cơn Gío Bay Qua“ và “ Nửa Gối Ân Tình“.  Tôi nghe mà xúc động nao nao cả cõi lòng. Bài thơ thứ nhất viết về một câu chuyện tình có thực của tôi khi đó tôi còn là một chàng trai 27 tuổi có yêu một cô gái 19 tuổi và bài thơ thứ hai cảm dịch từ thơ Đinh Hùng cũng là một câu chuyện tình có thực của anh. Để tri ân Thu Hà, tôi sẽ bình giảng hai bài thơ làm món quà tinh thần để lại cho hậu thế nhân dịp năm Đinh Dậu làm kỷ niệm.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 28

Tiếng Lòng

Cảm dịch từ thơ lục bát cuả Thâm Tâm: Trả Lời Người Yêu

Nghe Thu Hà ngâm mà não nuột cả cõi lòng. Cả hai video liên tiếp từ một bài thơ dài 15 khổ 60 câu “TiếngLòng“ của tôi, sáng tác từ năm 2010, thời gian đó tôi làm thơ song thất lục bát chưa điêu luyện như bây giờ nhưng nghe giọng ngâm mà thấy lòng mình xao xuyến nôn nao quá. Tôi cảm dịch từ thơ cố thi sĩ Thâm Tâm bài thơ lục bát:“ Trả Lời Người Yêu“. Cám ơn Thu Hà rất nhiều, theo tôi bài thơ song thất lục bát này  đuợc ngâm lênhay lắm đó, lâm ly chan chứa tình người như vậy, Bài thơ như kể một câu chuyện tình buồn, mà thiên hạ vẫn còn chê bủng chê beo không ai muốn ngâm. Hôm nay được Thu Hà ngâm tức là sau 7 năm từ khi tôi sáng tác ra, tuy đã đăng tải trên các trang mạng Internet.  Bây nghe ngâm về một câu truyện tình thú vị liêu trai lắm.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm phần 27

Đúng là ngâm thơ Tao Đàn.  Đinh Hùng dưới suối vàng chắc hẳn sẽ ngậm cười. Ngày xưa ngâm thơ Tao Đàn là sáng kiến của cố thi sĩ Đinh Hùng người miền Bắc di cư vào Nam sau năm 1954 thường ngâm trên đài phát thanh Sài Gòn vào lúc nửa đêm để an ủi đồng bào xa quê hương. Bây giờ nối tiếp truyền thống xưa, Thu Hà lại ngâm thơ để an ủi đồng bào khắp 5 Châu Lục xa quê huơng tổ quốc. Lời ngâm vừa dứt nhưng thanh âm vẫn còn văng vẳng vang động sầu cảm trái tim tôi là tác gỉa bài thơ. Tôi xin bình giảng ý nghĩa của bài thơ tôi đã viết tặng chính người ngâm thơ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 26

Thật kỳ diệu tôi đã lạc vào thế giới tâm linh của Đinh Hùng, mặc dù anh đã ra đi từ lâu. Nay nghe Thu Hà ngâm thơ cố thi sĩ bài:“ Tiếng Em“ và bài thơ tôi chuyển dịch là: “ Giữa Đêm Khuya“. Cả hai bài gồm lại trong một clip tạo thành một giai điệu huyền ảo liêu trai thần giao cách cảm âm dương hòa hợp giữa linh hồn người sống và người đã chết. Ta thấy xuất hiện ra 4 nhân vật liên đới với nhau trong clip này: Đinh Hùng, Lu Hà, một cô gái nào đó là người yêu quá cố của Đinh Hùng và Thu Hà là người ngâm thơ.
Đinh Hùng có 4 khổ thơ 7 chữ theo lối thơ mới tứ tuyệt không đối và tôi có 5 khổ 20 câu lục bát. Cũng như thông lệ tôi xin miễn bình giảng thơ Đinh Hùng mà chỉ bình giảng riêng thơ tôi sáng tác để tri ân Thu Hà và bạn đọc.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 25

Bài thơ “Tiễn Bạn Lên Đường Tòng Chinh“ của tôi có 9 khổ 36 câu, cảm dịch từ bài thơ “ Tống Biệt Hành“ của Thâm Tâm có 5 khổ rưỡi 22 câu. Bài thơ “Tống Biệt Hành“ của Tâm Tâm chỉ gọi là hay với những ai cảm xúc èo uột, hiểu chữ nghĩa mập mờ,  bài thơ này rất phù hợp với phong trào Việt Minh, Vệ Quốc Đoàn thời đó, trong quân tác tuyển binh mộ lính. Còn tôi suy nghĩ sâu xa mà phỏng đoán tâm trạng nỗi niềm u uẩn của Thâm Tâm từ chỗ chán đời thất tình với cô Khánh nào đó. Vậy chàng quyết làm một Kinh Kha liều mình như chẳng có xông pha mũi tên hòn đạn hiến dâng máu thịt mình cho Tổ Quốc, như vậy về phương diện nào đó là đáng khen.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 24

Bài thơ “Hương Ái Tình Muôn Thuở “ của tôi do Thu Hà diễn ngâm qúa hay. Mấy khúc theo nhịp thơ song thất lục bát hòa điệu giọng Huế nghe sao mà thích thế. Giọng nói trọ trẹ luyến láy theo kiểu Hoàng Hậu Nam Phương và Hoàng Thái Hậu của Vua Bảo Đại mà tôi đã thấy trong phim truyền hình. Tôi là dân Bắc Kỳ mà, nghe lạ tại ngọt ngào thú vị lắm. Thu Hà ngâm cả thơ 7 chữ của Đinh Hùng, tôi cũng nghe.
Tôi chỉ từ cái ý thơ của Đinh Hùng thơ mới 7 chữ  mà cảm dịch sang song thất lục bát, nội dung khác hẳn nhau. Đinh Hùng viết bài thơ lấy tên là “ Hương“ gồm 7 khổ 28 câu thì tôi cũng 7 khổ 28 câu. Xin nhắc lại đây là thơ cảm dịch chứ không phải thơ họa theo vần.
Về phần thơ cố thi sĩ Đinh Hùng tôi vẫn để dành phần cho các nhà bình thơ Việt Nam. Tôi chỉ chú trọng bình giảng cho bài thơ tôi sáng tác để tri ân Thu Hà và bạn đọc thôi.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 23

Rất cảm động khi nghe Thu Hà ngâm 2 bài thơ của tôi: “Cung Đàn Dang Dở“ và” Vẳng Khúc Tương Sầu“
Bài thơ Cung Đàn Dang Dở có 6 khổ 24 câu. Tôi cảm hứng từ thơ Thâm Tâm bài: “Màu Máu TiGon“ viết theo thể thơ mới 7 chữ có 4 khổ 16 câu. Bài thơ này tôi tìm trên google thấy đã có nhạc sĩ Việt Dzũng phổ nhạc được Ái Vân hát rất hay. Nhưng tôi vẫn chê Việt Dzũng làm một công việc thừa thãi thiếu tôn trọng tác gỉa.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 22

Tôi rất xúc động khi nghe Thu Hà ngâm 2 bài thơ:“Mấy Lần Nghe Sắc TiGon“ và:“Nửa Vòng Thơ Say“ mà tôi viết tặng đích danh nghệ sĩ. Cả hai bài thơ ngâm tạo ra một khoảng thời gian không gian dài rộng, trải qua bao biến cố, từ khi xuất hiện bài thơ Hai Sắc Hoa Tigon vào năm 1937 và hiện tại năm nay là năm Đinh Dậu. Như vậy là 80 năm trôi qua mà người ta còn nhắc mãi. Thu Hà ngâm liên tục thơ Thâm Tâm, thơ tôi làm cũng chủ đề về hoa TiGon. Để tri ân Thu Hà và làm món qùa tinh thần đầu xuân kỷ niệm cho cõi tạm trần gian này. Tôi lại tiếp tục bình giảng cặn kẽ rành mạch ý nghĩa 2 bài thơ được Thu Hà diễn ngâm.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 21

Bài thơ “Đan Áo Cho Chồng“ mà tác gỉa là T.T.Kh viết vào năm 1937, nghe nói của thi sĩ Thâm Tâm có 6 khổ 24 câu. Tôi thấy nhiều câu còn ép vận, ý chưa thông thoáng, nên tôi  chuyển dịch ra 8 khổ gồm 32 câu . Hôm nay cô Thu Hà ngâm bài thơ chuyển dịch của tôi. Vậy tôi xin bình giảng ý nghĩa từng câu trong thơ tôi thôi. Còn nguyên tác của T.T.Kh hay của Thâm Tâm tôi miễn bình giảng để dành phần cho các nhà bình thơ Việt Nam.

Thật ra bài thơ “Đan Áo Cho Chồng“ xét về mặt văn phong mà nói trình độ còn kém hơn so với 3 bài thơ 7 chữ Hai Sắc Hoa TiGon của T.T.Kh hay Thâm Tâm. Nên tôi nghi là của một tác gỉa nào đó, chứ không phải của T.T.Kh hay của Thâm Tâm. Sự khác nhau đó không chỉ thể loại văn phong mà còn khác nhau về cả khung cảnh không gian và thời gian.
“ Quang cảnh lạ, tháng ngày dài
Đêm đêm nghĩ đến ngày mai giật mình“
Bài thơ giống như một người nào đó khi đọc 3 bài thơ ký tên là T.T.Kh đăng trên báo, mới vui tếu mỉa mai trêu ghẹo lại, đằng ấy ký tên là T.T. Kh cái tên mập mờ vì đằng ấy sợ lộ tẩy, bẽ mặt mình là một tay đàn ông đực rựa, không lẽ tớ cũng không được ký tên là T.T. Kh ? 3 bài thơ kia là thơ 7 chữ tương đối nhuần nhuễn về dòng họ thơ đường thì bài lục bát này lại loạng choạng về vè. Giống như người phụ nữ đã ra khỏi lãnh thổ Việt Nam bị cha mẹ gả bán bức hôn cho một chú khách, chú chệt, chú ba Tàu bự nào đó mà đêm đêm nghĩ đến ngày mai giật mình. Không biết mình có còn được đối xử như vợ không mãi mãi hay chuyền tay nhau hầu hạ tất cả đàn ông nhà chồng và bạn bè của hắn? Ông Nguyễn Bính nhà ta cũng nhập nhằng, người ta nói chữ vườn thanh tức mảnh vườn dưới ánh trăng thanh thì ông biạ ra mảnh vườn ở tỉnh Thanh Hóa. Ông làm thơ kể lể một đêm ông đi lang thang chơi bụi giang hồ, ông ghé vào ngủ trọ ông quen một cô gái nhà quê dệt vải. Khi ông quay trở lại thì cô gái đã lấy chồng và ông nghe lão bộc kể chuyện lại nên ông hoài cảm thương nhớ đau khổ và ông làm thơ. Ông ký luôn tên là Nguyễn Bính có người yêu tên là cô Khánh. Về trí tưởng tượng thi nhân tớ thấy rất đáng khen, nhưng chuyện nhận vơ là đáng cười. Không lẽ gần 80 năm sau Lu Hà này cũng lại nhận người phụ nữ hơn cả tuổi mẹ mình là người yêu à? Hỡi các bạn yêu thơ nhà văn, nhà thơ, nhà bình thơ và học gỉa Việt Nam thấy có lố chưa? Gần thế kỷ nay cứ tranh cãi nhau hoài gọi là nghi vấn văn học.


 Nhưng tôi vẫn cứ chuyển dịch và viết dài thêm 2 khổ nữa. Tôi cũng đã từng chuyển thể thơ 7 chữ của Nguyễn Bính bài “Mùa Đông Đan Áo“ sang thể song thất lục bát.

Cô Nàng Đan Áo

Quyết không nhớ nưã cho sầu khổ

Nàng đã qua sông lỡ chuyến đò

Chiều nay con bướm bơ vơ

Hoa vườn héo uá lờ mờ hơi sương

Đã lâu lắm tơ lòng vương vấn

Cho đời tôi lận đận mãi thôi

Rằng tôi yêu dấu một người

Nay đành ngậm miệng vẫn hoài nhớ mong

Tên người ấy tôi không muốn nói

Gọi làm chi nhức nhối tim đau

Mấy lần dan díu bên nhau

Tình trao lá rụng qua cầu gió bay

Bởi ván đóng thuyền say theo lái

Để mặc tôi thui thủi giấc mơ

Cô nàng đan áo len chờ...

Hương ba ngày đượm sen đào chưa tan

Hương cứ đượm nồng nàn da diết

Ở hồn tôi tha thiết mất rồi

Tôi yêu khổ lắm nàng ơi!

Chiều nay gió lạnh chơi vơi bướm hồng

Dành tất cả muà đông đan áo

Cho những ai tất cả người quen

Còn tôi nàng lại lãng quên

Thành người xa lạ chẳng tên tuổi gì?

Tôi thành kẻ lạc loài đơn bạc

Oan bao la vô phước cũng nhiều

Mà sao tôi chẳng thôi yêu

Vẫn con đường ấy sớm chiều tôi qua...!

cảm dịch thơ Nguyễn Bính: Muà Đông Đan Áo

20.10.2012 Lu Hà

Đan Áo Dở Dang
Cảm dịch thơ T.T.Kh

Tiêu đề bài thơ Đan Áo Dở Dang thay cho Cung Đàn Dở Dang, Duyên Tình Dở Dang mà thôi. Tả một câu chuyện tình bi thảm.

“Em đi tìm lại bến yêu

Sầu vương bi lụy mang nhiều khổ thương

Giang đầu ngào ngạt mùi hương

Nửa hồn theo cánh chim sương bão bùng“

Người ta thường nói thuyền tình bể ái. Bến đò trầm luân, ván đã đóng thuyền tức người phụ nữ đã lấy chồng, hoa có chủ. Bây giờ lại đi tìm bến yêu tức mối tình đầu và hé mở cho ta biết: Cuộc sống hiện tại không hạnh phúc

“Mịt mùng chẳng thấy hừng đông

Xót xa cho kẻ lấy chồng mù tăm

Mấy muà đông lạnh băng tâm

Áo len đan dở tình thâm chất chồng“

Một tâm trạng bi thảm dồn nén, lấy chồng kiểu như đáng sổ số trao trứng cho ác, nhưng vì nghĩa vụ làm vợ, thuơng cha gìa vì chữ tình thâm hiếu tử mà theo lề thói Việt Nam đan áo cho một ngã chồng hờ.

“Lồng son buộc sợi tơ hồng

Con chim bé nhỏ theo dòng tương tư

Bốn muà nhạt nhẽo bơ vơ

Tiêu sơ tàu lá bơ phờ khóc than“

Tự ví đời  mình như con chim nhốt trong lồng vàng, cảnh gái có chồng sao mà giống nàng Kiều gả cho Mã Giám Sinh thế?

“Rối lòng gỡ chỉ áo đan

Đan đi đan lại tấm thân phũ phàng

Vàng anh ủ rũ bẽ bàng

Làm sao thoát khỏi lồng vàng khổ đau“

Đan rồi thì gỡ ra đan lại, cốt để giết thời gian vì có thật sự yêu lão chồng hờ này đâu? Cho  lão chờ hết cả mùa đông không có áo mặc cho bõ ghét cái mặt bự, bụng sệ, mông tóp hai chân ống điếu thuốc phiện gật gà kiểu ba Tàu hay Đài Loan gì đó.

“Ngoài kia mưa nắng lao xao

Còn chi mong đợi muà trao nắng bồng

Thương con chim nhỏ trong lồng

Như người nhân thế lạc vòng trần căn“

Thôi coi như tiêu đời rồi, hết hy vọng trở về cố thổ nhìn con chim trong lồng mà ứa nước mắt ra

“Tình thù oan trái thế gian

Bao đời lễ giáo giam thân má hồng

Tháng năm tóc uá héo lòng

Miả mai cho kẻ cùng đường như tôi“

Lễ giáo đây là nói về Khổng Tử: Tại gia tòng phụ, ký gía tòng phu, phu tử tòng tử. Con gái khi còn ở nhà nghe cha giáo huấn về công dung ngôn hạnh, lấy chồng nghe chồng dạy bảo. Chồng chết phải tuân thủ mọi gia huấn của ông kễnh con tức con trai mình.

“Đời em khổ lắm chị ơi!

Đêm giông mà nghĩ cảnh đời tả tơi

Ngoài trời tầm tã mưa rơi

Vùi chôn sầu tủi đầy vơi lệ trào“

4 câu thơ tả nội tâm người phụ nữ bị đày đọa, khổ nhục, đau khổ dằn vặt cho thân phận liễu yếu đào tơ phấn son kim chỉ…

“Áo len dang dở nghẹn ngào

Đêm đông gió bão thì trào chưa tan

Xứ sở lạ, tháng năm tàn

Trái tim cô quạnh muôn vàn sầu tang !“

4 câu kết theo trường phái thơ thơ tượng trưng siêu thực thịn hành ở Pháp thế kỷ 19 và thập kỷ đầu 20 mà các cô Tú cậu Cử trường Tây thích làm như Xuân Diệu chuyễn dich từ thơ Pháp có câu:

“Bữa nay lạnh, mặt trời đi ngủ sớm“

Hay Lưu Trọng Lư cũng chuyển dịch từ một bài thơ Pháp nào đấy chỉ có 9 câu  thôi. Cũng được người ta phổ nhạc Tây vào hát.

“Em không nghe mùa thu

Dưới trăng mờ thổn thức?

Em không nghe rạo rực

Hình ảnh kẻ chinh phu

Trong lòng người cô phụ?

Em không nghe rừng thu

Lá thu kêu xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp trên lá vàng khô?“

17.2.2010 Lu Hà

Vũ Điệu Hồn Ma Thảm Sầu

Bình thơ Giang Hoa và Lu Hà



Vũ Điệu...

Thủy mặc liêu tình liễu thướt tha

Trời đen chuyển gió hạc bay sà

Oanh vàng rủ bạn bay về cõi

Hoẵng xám kêu đàn nhảy chặng xa

Giữa cảnh người đi rời ý mộng

Chiều thu biển hát dạo âm hòa

Sang thuyền bến lở giờ ôm hận

Vũ khúc nghê thường lệ đổ sa ...

Vài Nét Về “ Miền Thu Ơi “ Của Lê Hoàng Trúc

Bài thơ cô Trúc làm từ đầu tháng 7 năm 2014 tớ thấy rất hay. Quả thực cô đã nhập tâm vào  cái đạo làm thơ. Xưa nay người ta vẫn có quan niệm hời hợt:
Thi dĩ ngôn chí hay văn dĩ tải đạo. Nghĩa là thơ để nói lên cái chí của mình hay văn để nói lên cái đạo làm nguời hay đạo trời gì đó mà không biết thơ là một cách lấy mình làm cứu cánh, tự mình giãi bày tâm trạng của mình bằng một thứ ngôn ngữ ký tự khác với văn xuôi. Các văn thi hào triết gia nhiều người định nghĩa về thơ rất khác nhau từ Haidegger hay Satre.

Lu Hà Và Văn Thi Nhân Chùm 40

Trọn Đời HoaTím

cảm hứng bài hát của Trúc Phương: Bóng Nhỏ Đường Chiều

Anh hai mươi em tròn mười tám

Trăng chín mềm chưa dám tỏ tình

Đêm nằm trằn trọc bóng hình

Chao đèn muội bám chúng mình yêu nhau

Lu Hà Và Văn Thi Nhân Chùm 39

Chiều Buồn Quê Hương Tôi

cảm hứng bài hát của Nguyễn Hiền: Ngàn Năm Mây Bay

Chiều buồn mây cũng vấn vương

Như đàn cừu trắng quê hương thuở nào

Ngàn năm mưa gió nghẹn ngào

Mênh mông đồi tím dạt dào tuổi thơ

Lu Hà Và Văn Thi Nhân Chùm 38

Trả Lại Mối Duyên Tình

cảm hứng bài hát của Đài Phương Trang: Người Quên Kẻ Nhớ

Người quên kẻ nhớ thói đời

Bất công thế sự chơi vơi nửa vời

Ngày xưa ta đã yêu người

Nỗi niềm đau khổ suốt đời không quên

Lu Hà Và Văn Thi Nhân Chùm 37

Cung Đàn Dở Dang

cảm hứng bài hát của Phạm Đình Chương: Tiếng Sông Hương

Hò ơ tiếng hát sông Hương

Đôi bờ tơ liễu vấn vương tình sầu

Bướm hoa dan díu bên cầu

La đà cành trúc mái đầu đẫm sương

Lu Hà Và Văn Thi Nhân Chùm 36

Lỡ Một Cuộc Tình

cảm hứng bài hát của Lê Minh Bằng: Cô Hàng Xóm

Nhà tôi ở mái tranh vách đất

Vùng ngoại ô chân thật đơn xơ

Có cô bạn gái tuổi thơ

Gần kề lối xóm lắm mơ mộng đời